چوب
درمورد چوب
| سلولز چیست ؟ | ||
| ||
ساختمان سلولز ساختمان شیمیایی سلولز در مولكول سلولز مولكولهای β - گلوكز نسبت به یكدیگر چرخش 180 درجهای دارند. ضمن برقراری اتصال بین دو مولكول β - گلوكز از OH متصل به كربن 4 یك مولكول و OH كربن شماره 1 مولكول بعدی یك مولكول آب جدا میشود و پل اكسیژنی برقرار میشود. از سوی دیگر در مولكول سلولز امكان برقراری پیوندهای هیدروژنی نیز وجود دارد. پیوستن دو مولكول β - گلوكز موجب تشكیل یك مولكول سلوبیوز میشود. هر 5 مولكول سلوبیوز با آرایش فضایی مكعبی شكل ، بلور سلولز را بوجود میآورند و از مجموعه بلورهای سلولز ، رشته ابتدایی یا میسل سلولز تشكیل میشود. مجموعه میسلها ، میكروفیبریل سلولزی را بوجود میآورند كه قطری حدود 25 نانومتر دارد.از مجموع حدود 20 میكروفیبریل ، ماكروفیبریل سلولزی تشكیل میشود. ابعاد سلولز سلولز از واحدهای دارای قطر 35 آنگستروم تشكیل شده كه آنها را رشتههای ابتدایی مینامند. این قطر اغلب درست است اما حتمی نیست. مثلا در برخی نمونهها مثل سلولز جلبك والونیا 300 آنگستروم و در تركیبات موسیلاژی برخی میوهها تنها 1 آنگستروم است. به این ترتیب تصور حالت همگن برای رشتههای ابتدایی سلولز كنار گذاشته شد و اشكال مختلف (استوانهای - منشوری با قاعده مربعی - روبان كم و بیش پهن) منظور گردید. دو عامل در محدودیت ابعاد این واحدها دخالت دارد: یكی همی سلولزها كه همانند پوششی رشد جانبی رشتههای سلولزی را محدود میكنند و دیگری آرایش یا سازمان یافتگی حاصل از مجموعه سلولز سنتتازی (آنزیم تولید كننده سلولز) غشای سلولی كه رشتههای اولیه سلولزی را میسازد. سلولز در برابر تیمارهای آنزیمی و شیمیایی بسیار مقاوم است. تولید سلولز مجموعه پژوهشهایی كه در مورد بیوسنتز سلولز انجام شده است نشان میدهد كه پیش ساز سلولز یوریدین دی فسفو گلوكز است كه بوسیله حفرههای گلژی به مجموعههای آنزیمی سلولز سنتتازی موجود در غشای سلولی میرسد. با دخالت این مجموعههای آنزیمی از پلیمریزاسیون مولكولهای پیش ساز مولكولهای سلولز تشكیل میشود. پس از تشكیل مولكولهای سلولز تجمع آنها به صورت بلورهای سلولز و رسیدن به حد میكروفیبرلها و ماكروفیبریلهای سلولزی بر بنای پدیده خود آرایی با برقراری پیوندهای هیدروژنی بین مولكولی است. این تجمع نیاز به آنزیم ندارد. تجزیه سلولز تجزیه سلولز بوسیله سلولازها انجام میشود. سلولازها را به دو گروه اگزو سلولازها و آندو سلولازها تقسیم بندی میكنند. اگزوسلولازها قدرت عمل بیشتری دارند و بر انواع مختلف سلولز چه سلولز بلوری و چه سلولز غیر بلوری كه در نتیجه زخم یا تخریب بخشهای سلولزی بلوری ایجاد میشود اثر میكنند و در مرحله اول عمل خود موجب گسستن پیوندهای بین مولكولی میشوند. آندو سلولازها بر محصول عمل اگزو سلولازها اثر میكنند و موجب گسستن پیوندهای درون مولكولی میگردند بنابراین سلولازها اشتراك یا تعاون عمل دارند. فرمهای سلولز و شناسایی آنها • α - سلولز: این فرم از سلولز در محلول 17.5 درصد از هیدروكسید سدیم در 20 درجه سانتیگراد حل نمیشود. • β - سلولز: β - سلولز در این محلول حل شده اما به محض اسیدی كردن محلول تهنشین میشود. • γ - سلولز: در محلول 17.5 درصد هیدروكسیدسدیم حل میشود اما با اسیدی شدن محلول تهنشین نمیشود. كاربرد سلولز سلولز ماده تشكیل دهنده دیواره سلولی گیاهان است. این تركیب اولین بار در سال 1838 مورد توجه قرار گرفت. در آن سالها با اعمال تغییراتی در آن مانند نیتروژندار كردن در تولید نیترو سلولز مورد بهره برداری قرار گرفت. سلولز بصورت تقریبا خالص در رشتههای پنبه وجود دارد. این رشتهها در تولید نخ و پارچه بافی و تولید پوشاك اهمیت فراوانی دارند. همچنین الیاف پنبه استرلیزه شده در پزشكی كاربرد زیادی دارد. سلولز بصورت تركیب با لیگنین (ماده چوب) و سلولز در تمام مواد گیاهی وجود دارد. سلولز در گذشته در ساخت باروت بدون دود مورد استفاده قرار میگرفت. امروزه از آن برای تولید نیترو سلولز كه در ساخت مواد منفجره ، پلاستیكسازی ، رنگسازی و … كاربرد دارد، استفاده میكنند. سلولز همچنین در آزمایشگاه به عنوان جزء عمل كننده فاز جامد در كروماتوگرافی لایه نازك استفاده میشود. » فرستنده: مصطفي ساغري » منبع: دانشنامه رشد | ||
| تاثیر فن آورى نانو در آینده صنعت چوب | يكشنبه، 8 دي 1387 | |
| ||
| کمیسیون اروپا به منظور ترسیم نقشه راه،تحقیق و توسعه و تشخیص پیشرفت هاى جدید در حوزه فن آورى نانو و شناسایى زمینه هاى مرتبط و مناسب براى کاربرد هاى عملى این فن آورى در بخش تولیدات چوبى، مطالعه جامه اى را انجام داده است. در این مطالعه مشخص شد که فن آورى نانو با ساخت موادى با عملکرد بسیار بالا مى تواند ابزارى بسیار مهم براى پیشرفت زمینه هاى بسیارى از جمله موارد زیر باشد: 1- تغییر محصولات چوبى از منبع محور به دانش محور 2 - پیشرفت هاى غیر منتظرة واقعى در عملکرد مواد زیستى ساخته شده از منابع چوبى 3- تغییر رویکرد از محصولات چوبى حجیم به مواد جدید بیوکامپوزیتى مناسب 4 - یکپارچه نمودن SEM ها، به عنوان مثال،اجتماع تولید کنندگان محصولات با عملکرد بالا با فعالان صنعت چوب و کاغذ چوب و محصولات چوبى : معمولاً مقاومت چوب ها در برابر بعضى از عوامل محیطى مانند قارچ ها،حشرات ،رطوبت و آتش متغیر است و لازم مى باشدکه اصلاحاتى را در این ماده بوجود آوریم تا کاربرد و دوام آن افزایش یابد. براى این منظور اغلب اصلاحات ظاهرى از قبیل روکش دهى با مواد شیمیایى انجام مى گیرد، اما برخى از روش هاى اصلاحى متعارف، با محیط زیست سازگار نیستند و حتى اثرات سمى دارند به همین دلیل نیاز مبرم به کشف روش هاى جدید و زیست سازگار براى اصلاح و بهبود ویژگى هاى عملکردى چوب، احساس مى شود. چوب هایى که با استفاده از فن آورى نانو تولید مى شوند بسیار مستحکمتر و سخت تر از محصولات روش هاى سنتى خواهند بود. اگر چه ممکن است کامپوزیت هاى چوبى داراى برخى از محدودیت هاى عملکردى باشند اما اصلاح آنها آسان است. از جمله ویژگى هایى که با استفاده از فن آورى نانو افزایش مى یابد پایدارى در برابر رطوبت ، اشعه فرابنفش، فساد میکروبى و انواع ویژگى هاى ظاهرى از قبیل سختى و مقاومت در برابر آتش است. سطوح چوب ماسیو و کامپوزیت هاى چوبى همواره در معرض فرسایش بوسیله نور(مانند اشعه فرابنفش) و رطوبت است و در برابر این دو عامل بسیار آسیب پذیر است. بنابراین حفاظت از مواد چوبى، با استفاده از روکش هاى غیر شفاف یا نیمه شفاف ابداع گردید، اما این روش موجب حذف زیبایى هاى ظاهرى چوب مى شود، در صورتیکه مصرف کنندگان مایلند چوبها توأماً از دوام بالا و زیبایى ظاهرى برخوردار باشند. یک راه حل این مشکل مى تواند استفاده از روش اصلاح ظاهرى شفاف باشد. عملکرد در برابر آتش نیز یکى از عوامل کاهش کاربرد محصولات چوبى است. دستیابى به عملکرد پیشرفته تر محصولات چوبى در برابر آتش نیز کار مشکلى نیست بسیارى از بازدارند ه هاى آتش نیز که هم اکنون مورد استفاده قرار مى گیرند، در کاهش پارامترهاى مختلف عکس العمل چوب در برابر آتش از جمله قابلیت اشتعال، پخش حرارت و گسترش شعله مؤثرند. عملکرد چوب در برابر آتش مى تواند تا حد عملکرد پشم هاى معدنى و صفحات فولادى افزایش یابد. هرچند بسیارى از این اصلاحات ممکن است روى بسیاری از ویژگى هاى چوب تاثیر گذار باشند، به هر حال دوام بالاى چوب در برابر آتش مى تواند با استفاده از روش هاى متداول حفاظت از چوب در برابر پوسیدگى هاى زیستى بدست آید. ایجاد رفتار بازدارندگى در برابر آتش در چوب،اغلب موجب افزایش نفوذ پذیرى در برابر رطوبت، تغییر رنگ ویا فساد تدریجى چوب مى شود. همچنین این گونه اصلاحات مى تواند موجب کاهش دوام چوب بویژه در کاربرد هاى بیرونى، کاهش استحکام مکانیکى و مقاوم شدن در برابر چسب و رنگ شود، در صورتى که عمده ترین کاربرد چوب هاى اصلاح شده با خاصیت بازدارندگى آتش، در مصارف بیرونى است. زمانى که چوب اصلاح شده در معرض رطوبت زیاد قرار گیرد ،ممکن است مواد شیمیایى بازدارنده آتش به سطح چوب منتقل و در نهایت شسته شده و به کلى از چوب خارج شوند. حتى با میزان اندکى رطوبت ، در حد رطوبت داخلى، عملکرد حفاظتى چوب در برابر آتش ممکن است رو به زوال بگذارد، زیرا مواد شیمیایى بازدارنده آتش از قسمت هاى فوقانى چوب به سمت قسمت هاى عمیق با غلظت کمتر حرکت کرده، قابلیت اشتعال محصولات افزایش مى یابد. فرصت هاى فن آورى نانو : 1- محافظت در برابر اشعه فرابنفش : سطح چوب ماسیو در برابر عوامل مخربى مانند تابش( اشعه فرابنفش و نور مرئى) بسیار آسیب پذیر است و عموماً نیاز به حفاظت در برابر این قبیل عوامل دارد. اصلاح سطح چوب با استفاده از نانو مواد مى تواند پیشرفتى غیر منتظره و بسیار با اهمیت در راستاى افزایش دوام و عملکرد، به همراه حفظ ظاهر زیباى چوب، بدون استفاده از روکش باشد. رنگ دانه هاى معدنى مانند دى اکسید تیتانیم(TiO2) و اکسید روى(ZnO) را معمولاً به منظور افزایش دوام شیمیایى و مکانیکى و نیز بهبود شکل ظاهرى به مواد با ساختار پلى مرى اضافه مى کنند. با اضافه کردن تنها 5% از نانو ذرات دى اکسید تیتانیم به چوب آن را در برابر تابش اشعه فرابنفش محافظت نموده و از سرایت پوسیدگى به لایه هاى مختلف چوب جلوگیرى میکند و علاوه بر آن ظاهر چوب را نیز زیباتر مى کند. 2- ممانعت از تکثیر میکروب ها: چوب و کامپوزیت هاى چوبى، بویژه در مصارف بیرونى ، اغلب در معرض تهاجمات باکتریایى مانند لکه هاى آبى، کپک ها و قارچ هاى نابود کننده چوب قرار دارند. جلوگیرى از تماس باکترى ها با سطح چوب مى تواند روش مناسبى براى به حداقل رساندن تکثیر کلونى هاى میکروبى یا تشکیل کپک در چوب باشد. اصلاح سطح چوب با استفاده از نانو ذرات سیلیکا، تکثیر باکترى ها و کلونى هاى قارچ ها را به طور چشمگیرى کاهش مى دهد. ذرات کروى سیلیکا، با قطر در حدود 10 نانومتر، از طریق یک لایه اتصالى پلى کاتیونى و با استفاده از یک فرایند غرقابى ساده به سطوح شیشه اى متصل مى شوند. از این روش مى توان براى ساخت روکش هاى نانوکامپوزیتى پلیمرى با خاصیت خود پالایى و حذف آلاینده هاى میکروبى استفاده نمود گرچه این روش هنوز در چوب ماسیو استفاده نشده است، اما تحقیقات در زمینه بررسى روش هاى پیش نیاز براى استفاده رایج از نانوذرات و یا آرایش آنها درون دیواره هاى سلولى چوب، ادامه دارد. آزاد سازى تدریجى ترکیبات با اهمیت : نانوذرات توان آزاد سا زى مداوم آفت کش ها و قارچ کش ها در یک ساختار پلیمرى را نیز دارند. این روش ها که در آن قارچ کش ها و آفت کش ها به صورت کپسول هایى درون روکش قرار مى دهند، به منظور آزادسازى زمان بندى شده ابداع شده است. ساختار هاى میکروحفره اى ساخته شده از نانوذرات دى اکسید تیتانیم نقش بسیار کلیدى در سازوکارهاى آزاد سازى مرحله اى به عهده دارند. پوشش هاى داراى این ذرات در برابر نفوذ و تکثیر جلبک ها نفوذ ناپذیرند. نگهدارى چوب : استفاده از Timber -که یک قطعه چوب تلقیح شده با مس، کروم و آرسنیک است- براى مصارف مسکونى ممنوع شده است و صنعت تولید کننده آن براى یافتن جایگزینى براى آن تلاش مى کند. نشانه هاى بسیارى مبنى بر توانایى فن آورى نانو در تولید محصولات مؤثرتر، با دوام تر و با خواص ضد میکروبى به ویژه براى مصارف خارجى وجود دارد. با استفاده از روش هاى اشباع مناسب، نانوذرات قادرند به درون ساختار چوب نفوذ کنند و این در حالى است که تاثیر وجود نانوذراتى مانند دى اکسید تیتانیوم، اکسید روى و یا اکسید مس در نگهدارنده هاى چوب، در افزایش دوام چوب اثبات شده است. عملکرد در برابر آتش : از نانوکامپوزیت هاى مقاوم به آتش به طور عمده در تولید پلاستیک ها، استفاده شده است. همچنین از مقاومت نانوکامپوزیت ها در مقابل آتش مى توان در تولید محصولات چوبى بهره برد. اما تاکنون نتایج کمى در این زمینه به دست آمده است. مؤثرترین بازدارنده هاى آتش نانوکامپوزیتى، ساختارى است شامل تنها یک مونومر و یا پلیمر هاى منبسط شده که میان لایه هاى سیلیکا قرار داده شده است. چنانچه بتوان پلاستیک ها و خاک رس را طى یک فرآیند مناسب به خوبى با هم مخلوط کرد، یک چنین ساختارى به آسانى ایجاد مى شود. اما این روش تاکنون در تولید محصولات چوبى جامد به کار نرفته است. با این وجود اطلاعات موجود در مورد محصولات چوبى نشان مى دهد، کاهش اندازه ذرات مقاومت به آتش را تا چند برابر افزایش میدهد. با به کارگیرى فن آورى نانو مى توان ویژگى هاى بسیار شگفت انگیزى را در محصولات چوب به وجود آورد. به عنوان مثال نانوذرات قادرند به درون غشاى سلولى نفوذ کرده، ساختارى بسیار مستحکم با احتراق پذیرى کم ایجاد نماید و به. طور همزمان خصوصیات میکروحفره اى چوب را نیز حفظ کنند.همچنین مى توان چوب را بعنوان ماتریسى براى تولید مواد سرامیکى متخلخل جدید با عملکرد بسیار بالا در برابر آتش، به کار برد موارد کابرد نانو در آینده صنعت چوب : 1- تحقیقات اکتشافى در نانوساختارهاى چوب و خمیر 2- ساختارهاى مهم شامل سیستم متخلخل دیواره فیبر 3- سازماندهى و توزیع اجزاى دیوار فیبر 4- اصلاح آنزیمى اجزاى فیبر 5- اصلاحات فیزیکى و شیمیایى اجزاى بافت شامل افزودن و اصلاح سیستم متخلخل دیواره فیبر 6- تحقیق و توسعه اکتشافى با هدف بهره بردارى صنعتى از نانو الیاف سلولزیژ 7- اصلاح شیمیایى الیاف سلولزى تجمیع و توزیع 8- اندازه گیرى خواص مقاومتى و شبکه اى الیاف در کاغذ و خمیرسازى. 9- کاربرد الیاف سلولزى وخاک رس لایه بندى شده در نانو کامپوز 10- فرآیندهاى یت ها به منظور ایجاد حفاظ هاى آب، نفت و گاز 11-تحقیق و توسعه اکتشافى براى اصلاح سطوح در الیاف چوبى و سلولزى 12- روش هاى چند لایه اى پلى الکترولیتى 13- خود آرایى پلى ساکاریدها و مشتقات پلى ساکاریدى 14- پیوندهاى سطحى پلى مرها 15- بلوکه کردن پلى مرها با هدف اصلاح سطوح موانع به کارگیرى فن آورى نانو در تولید محصولات چوبى : صنعت چوب عمدتاً شامل صنایع کوچک یا متوسط دیگرى است که اغلب توانایى سرمایه گذارى تحقیقاتى براى توسعه فن آورى ها و افزایش کیفیت محصولات را ندارند. این صنعت هنوز به درک مناسبى از ارزش افزوده در ابعاد وسیع نرسیده است. در حال حاضر بیشتر ین بازده صنعت چوب، با استفاده از مواد توده اى حاصل مى شود. بیشترین تولید کنندگان محصولات چوبى هنوز از انتظارات و نیازهاى مصرف کنندگان آگاه نیستند. به عبارت دیگر ،اکثر مصرف کنندگان به استفاده از مواد کاملاً طبیعى علاقه مند هستند و هیچ حمایتى از محصولات با استفاده از مواد غیر طبیعى نمى کنند. تاثیر فناوری نانو بر صنعت کاغذ : صنعت کاغذ و مقوا سازی ، صنعتی سرمایه بر است وزمان لازم برای به کارگیری فرایندهای جدید در آن عموما بسیار زیاد است . با این شرایط ، تعویض تجهیزات پرهزینه فقط هنگام بازسازی های عمده و راه اندازی خطوط تولید جدید صورت می گیرد . تا کنون تنها تعداد اندکی از کاربردهای فناوری نانو در صنعت کاغذ به کار گرفته شده است که یکی از مشهورترین آنها استفاده از نانو/ میکرو ذرات (سیلیکای کلوئیدی ، هیدروکسید آلومینییم کلوئیدی ) به صورت ترکیب با پلی الکترولیت های کاتیونی است . کلیه این فناوری ها از دهه 80 آغاز ومحصولات جدید ، در دهه 90 توسعه یافته اند . دیگر فناوری های در حال توسعه شامل استفاده از حفاظ های نانو کامپوزیتی برای استفاده در بسته بندی غذا و عایق های روغن و چربی است . فناوری نانو را می توان پل ارتباطی ماشین آلات کاغذ سازی وسایر تجهیزات فرایندی به شمار آورد . می توان نانو فیلتراسیون را در تصفیه آب های فرایندی ( مورد استفاده در ماشینها ودستگاههای آسیابی تولید کاغذ ومقوا ) به کار برد و از نانو روکشهای ضد خش برای تولید پرس ها ونیز ساخت اجزای مختلف ماشین آلات کاغذ سازی استفاده کرد . منبع: مهندسى علوم و صنایع چوب و کاغذ | ||
| صنعت فورمیکا | ||
| ||
| مراحل تولید خط فورمیکا 1. مراحل آغشتهکنی 2. مرحله کاغذ چینی 3. مرحله پرس 4. مرحله کناربُری 5. سنبادهزنی 6. پرس فورمیکا روی اوراق فشرده چوبی الف :خط آغشتهکنی دکوراتیو و کرافت فلوتینگ و لاینر : در خط آغشتهکنی ، آغشتهسازی کاغذهای دکوراتیو و کرافت به مواد چسبی صورت میگیرد. کاغذهای دکوراتیو در انواع رنگها و نقشهای الوان و در گراماژهای مختلف ، توسط رزین ملامین آغشته میشود.برای آغشتهسازی کاغذ کرافت از رزین فنولیک استفاده میشود. کاغذهای دکور از کشورهای خارجی و کاغذ کرافت فلوتینگ از صنایع چوب مازندران و کاغذ کرافت لاینر از چوکای تالش تأمین میشود. در موقع مصرف رزین فنولیک ، برای افزایش خاصیت جذب ، آن را توسط متانول رقیق میکنند. ابتدای رول کاغذی توسط درنفر از بین غلطکهای در حال چرخش عبور داده میشود. از دستگاه رول گردان تا تونل خشککنی مجموعاً تعداد 15 غلطک برای هدایت کاغذ مستقر هستند . غلطکها کاغذ را از تشک حاوی مایع چسب عبور میدهند. البته کاغذ به طور کامل در داخل تشک غوطهور میشود. در مورد سرعت چرخش غلطکها ذکز این نکته ضروری است که کلیه آنها توسط یک الکتروموتور و با سرعت یکسان حرکت مینمایند ، زیرا ناهماهنگی در سرعت باعث پارگی کاغذ خواهد شد. کاغذ پس از عبور از تشک ، از بین دو غلطک آبگیری عبور نموده و مایع اضافی از آن خارج میشود و به پایین ریزش کرده از طریق کانال مخصوص به تشک باز میگردد. بعد از غلطکهای آبگیری ، دو عدد غلطک دیگر کار تنظیم کاغذ و صاف نگهداشتن آن را انجام میدهند. میزان جذب مایع چسب ، به نوع کاغذ و سرعت عبور کاغذ از داخل مایع و همچنین نوع فرمولاسیون و ترکیب شیمیایی چسب بستگی دارد . کاغذ بعد از آغشته شدن ، برای تکمیل مراحل یاد شده وارد دستگاه خشککن میشود. ـ خشککن خط آغشتگی 1ـ طول خشککن 12 متر و ارتفاع آن 3 متر میباشد که جهت خشک کردن کاغذ آغشته شده تا حد مجاز از آن استفاده میشود. سیستم حرارتی آن به صورت فن و کوئل میباشد. تعداد 2 جفت فن و کوئل در بالای خشککن و 2 جفت دیگر در پایین واقع است. بخار 130ـ120. درجه از طریق لولههای مقاوم به حرارت و دمای بالا به کویلها منتقل میگردد. در کنار هر کویل یک فن دهنده انرژی گرمایی تشعشعی از آنها را به فضای داخل خشککن هدایت میکند. 2ـ حرکت زنجیر کاغذ را از درون تونل عبور میدهد. ـ دستگاههای جانبی بعد از خشککن الف ـ فن خنک کننده ب ـ غلطکهای سرد کننده ج ـ دستگاه Cutting ( تیغه قطع کننده ) الف ـ فن خنک کننده کاغذ آغشته شده بعد از خشک شدن و به محض خروج از خشککن توسط غلطکهای نگهدارنده و تنظیم کننده از بالای یک فن دمنده پر قدرت عبور میکنند . بدین ترتیب کاغذ تا حدی خنک میشود. ب ـ غلطکهای سرد کننده در این قسمت تعداد 4 علطک وجود دارد. 3 تای آنها هم قطر و بزرگتر و غلطک پایینی قطر کمتری دارد.غلطکهای بزرک تو خالی بوده و آب سرد در داخل آنها جریان دارد که کاغذ در حین عبور از بین آنها تا حد دمای محیط انرژی حرارتی و گرمای خود را از دست میدهد. ج ـ دستگاه کاتینگ Cutting این دستگاه دارای 2 غلطک انتقال کاغذ و یک تیغه قطع کننده میباشد. کاغذ بعد از مرحله خشک شدن ، توسط غلطکهای این دستگاه دریافت میشود. در بالای غلطک و در تماس با آن یک دیسکت فلزی در حال چرخش میباشد. فشار باد به پیستونهای حامل تیغه منتقل شده و در عرض چند دهم ثانیه باعث ضربه زدن تیغه به کاغذ میشود. طول کاغذی که در هر قطع حاصل میشود cm 250 و عرض آن cm 128 میباشد. برای کاغذهای دکور طول cm 252 در نظر گرفته میشود. ب ـ مرحله کـاغـذ چـیـنـی این مرحله بعد از آغشتهسازی کاغذ صورت میگیرد . در قسمت کاغذ چینی تعداد 5 عدد میز به طور ردیفی قرار دارند که عملیات روی آنها صورت میگیرد . تعریف رلیس پیپر ورقههای نازکی از جنس کاغذ آغشته شده به ماده شیمیایی (( رلیس ای جنت )) یا عامل جدا کننده هستند که در مرحله پرس ، مانع از چسبیدن کاغذهای کرافت به هم میگردند. ابتدا یک ورق کاغذ دکور به صورت برگردان و روی آن کاغذهای چیده شده قرار میگیرد. بر روی یک دکور برگردان تعداد 8 عدد کاغذ کرافت بعلاوه یک ورق رلیس پیپر در وسط آن قرار میگیرد و روی این مجموعه یک رکور رویی واقع شده و در ادامه کار با قرار دادن یک یک دکور برگردان دنبال میشود و تکرار این ترتیب یاد شده و مراحل آن ، اصطلاحاً به کاغذچینی و دکورچینی معروف است. مجموعه آماده توسط لیفتراک به بخش پرس منتقل میشود. ج ـ مرحله پــرس در واحد پرس سه قسمت مجزا از هم در عملیات همکاری میکنند : الف ـ خود دستگاه پرس ب ـ دستگاه جابجایی صفحات فلزی جهت لایه چینی ج ـ دستگاه تخلیه و بارگیری و رابطه بین دو دستگاه فوقالذکر هنگامی که دهانه پرس بسته شود ، عملیات شروع میگردد. این دستگاه با نام SiemPelkamp ساخت آلمان ( آلمانغربی سابق ) و دارای 10 طبقه میباشد. در پرس فورمیکای 1 میلیمتری و 5/2 میلیمتری فاکتورهای فشار و دما یکسان بوده ، ولی فاکتور زمان متغیر است و در 5/2 میلیمتری اندکی بیشتر است. در هر مرحله از پرس تعداد 100 ورق فورمیکا 1 یا 5/2 میلیمتری تولید میشود. د ـ مرحله کناره بری از آنجایی که فورمیکای خارج شده از پرس از لحاظ ظاهری دارای کنارههای نامنظم و ریشریش است لذا جهت حذف این قسمتها و دستیابی به فورمیکایی با کناره صاف و منظم ، از دستگاه کناره بری استفاده میشود. در روی این بخش 2 عدد اره گرد کوچک وجود دارد که کار برش را انجام میدهند. و ـ مرحله سنبادهزنی در این دستگاه تعداد 4 عدد غلطک فورمیکا را از روی سنباده عبور میدهند . غلطکهای طرف کارده فورمیکا را دریافت کرده و به غلطکهای طرف کارگیر هدایت مینماید . در اینجا سنباده از پایین قسمت زیرین ، فورمیکا را سنباده میکند. دلیل اینکار این است که با ایجاد خراشهای ریز زیاد ، باعث افزایش سطح چسب خوری میشود. افزایش سطح چسب خوری باعث چسبیدن مناسب فورمیکا روی تختههای فشرده میگردد. توسط یک پمپ دستی که بوسیله فشار باد کار میکند سطح رویی فورمیکای زیرین پاک میشود. در غیر اینصورت و در صورت وجود یک شیئ اضافی روی فورمیکا ، در موقع عبور از بین غلطکها باعث ایجاد ضایعات زیادی روی سطح ورقه خواهد شد هـ ـ خط پرس فورمیکا روی سطح اوراق فشرده چوبی در این خط ، انواع طرحهای الوان فورمیکا بر اساس سفارشات مصرف کنندگان ، در ابعاد و اندازههای متفاوتی روی سطوح تختهچندلایه یا تختهخردهچوب پرس میشود. تختهخردهچوب مورد نیاز از تولید داخل کارخانه و تخته چند لایه عمدتاً از ایران چوب قزوین و سایر واحدهای تولید تختهلایه تأمین میگردد. مراحل کلی و عمومی خط پرس : 1. اندازهبُری 2. چسبزنی 3. لایهچینی 4. پرس 5. کنارهبری ( توسط دستگاه چلسکی ) 6. لبهچسبانی ( // // ایدم ) 1ـ اندارهبری اندازه بری تختهخردهچوب و تختهچندلایه توسط دستگاه اندازهبُر صورت میگیرد. 2ـ چسبزنی قطعات دستگاه چسبزنی از نوع غلطکی بوده و برای آغشتهسازی سطوح تختهها استفاده میشود. طول دستگاه 5/2 ـ 2 متر و تعداد غلطکها 4 عدد بوده که قطر آنها در حدود 20 ـ 15 سانتیمتر میباشد. 3ـ لایهچینی عملیات لایه چینی در روی صفحات فلزی صورت میگیرد که در یک انتها دارای یک زائده مخصوص جابجایی میباشند . در روی صفحه فلزی بسته به اندازه و ابعاد ، تعدادی فورمیکا بهصورت برگردان و سپس روی آنها قطعات تختهچندلایه و باز روی آن یک ورقه فورمیکا قرار میگیرد. در سیستم مربوط به لایهچینی نئوپان هم ، همین مراحل رعایت میگردد. البته ممکن است طرح و رنگ فورمیکای رویی و زیرین متفاوت یا یکسان باشد. صفحات پس از بارگیری در قفسه مخصوص قرار گرفته و به طرف پرس هدایت میشود. 4ـ مرحله پرس صفحات بارگیری شده به داخل طبقات پرس هدایت میشود. این کار بهواسطه وجود زائدههای انتهای صفحات و وجود بازوی متحرک ، کِشنده هیدرولیکی مستقر از در مجاورت پرس امکانپذیر است. تعداد طبقات پرس 5 طبقه میباشد و این دستگاه ساخت کشور ایتالیا است. فاکتورهای مؤثر در پرس : >> پرس فورمیکا روی تختهچندلایه << 2kg/cm 400 ـ 240 = میزان فشار لازم c ’ 180 ـ 110 = میزان دمای لازم دقیقه 25 = میزان زمان لازم >> پرس فورمیکا روی تختهخردهچوب << kg/cm 2 200 فشار c ‘ 100 ـ 90 حرارت دقیقه 25 ـ 20 زمان 5 ـ مرحله کنارهبُری دستگاه کنارهبر یا چلسکی ، دستگاهی است بهطول 6 متر دارای یا کانال تغذیه که در کف کانال نوار نقاله دوّار وجود دارد. قطعه مورد نظر در مسیر کانال قرار گرفته و توسط نوار نقاله پیش میرود. 6 ـ مرحله لبهچسبانی ( دستگاه ایدم ) ایدم دستگاهی است بهطول 8 متر که کار چسباندن لبههای قطعات روکش شده را انجام میدهد. برای اینکار از رولهای نواری الوان استفاده میگردد که رنگ نوار برای هر قطعه با رنگ روکش فورمیکایی یکسان است. چسبی که برای چسب زدن لبههای قطعات استفاده میگردد هاتـمِلت ( Hotmelt ) یا گرانول حرارتی نام دارد. منبع :خط تولید فورمیکا سازی آذر بنیاد (تبریز) | ||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
مقدمه مبلمان عمدتاً توسط واحدهاي صنفي و به تعداد بسيار كمتري توسط واحدهاي صنعتي توليد ميگردد. مهمترين تفاوتهاي اين دو بخش توليدي يكي توليد انبوه در واحدهاي صنعتي است و ديگري وجود ابعاد هنري در توليدات صنفي است طبعاً مشكلات و مسائل اين دو بخش نيز متفاوت است.
عليرغم وجود پتانسيل هاي زيادي كه در زمينه صادرات مبلمان و مصنوعات چوبي وجود دارد در سالهاي گذشته به دليل صادرات محصولات نامرغوب و عدم رعايت استانداردهاي لازم دراين خصوص بسياري از بازارهاي مناسب از دسترس خارج شده و حتي در مواردي منجر به از بين رفتن اعتماد مصرف كنندگان مبلمان ايراني در برخي از بازارهاي جهاني شده است .
تاريخچه مصرف چوب
شواهد و قرائن نشان ميدهد كه انسانهاي اوليه از زماني كه در غارها مي زيسته اند از چوب به واسطه شكل متناسب و طبيعي آن براي شكار حيوانات و غيره استفاده مي نموده اند . اشياء موجود در موزه طبيعي لندن نشان ميدهد كه بشر از حدود ده هزار سال قبل با نيزه چوبي به شكار مي پرداخته و به وسيله تنه درختان از رودها و رودخانه ها عبور مي كرده است . حدود پنج هزار سال قبل در اروپاي شمالي ، استفاده از قايق ها و سورتمه هاي چوبي متداول بوده است . در كاوش هاي باستان شناسي در كنار درياچه سوئيس و برخي نقاط ديگر كه در گذشته در آب قرار داشتند پايه هاي چوبي خانه هاي شناور مربوط به دوران پارينه سنگي ، نوسنگي و عصر آهن بدست آمده كه نشانه قدمت استفاده از چوب در ساختمان و وسايل كار است.
مصرف چوب در ايران تاريخ مدوني نداشته ولي طبق مطالعاتي كه پژوهشگران و كاوشگران انجام داده اند مردمان بومي ايران قبل از مهاجرت آريايي ها از حدود 4200 سال قبل از ميلاد مسيح (ع) چوب را براي خانه سازي مصرف مي نمودند. البته استفاده از چوب در تهيه وسايل كشاورزي نيز رونق داشته است در سنگ نوشته هايي كه از تخت جمشيد بدست آمده استفاده از چوب سدر در پوشش و تزئينات كاخها مشخص شده است . اهميت چوب در ايران قديم به پايه اي بوده كه احترام به درختان جنگلي از دستورات اصلي كيش زرتشت به شمار مي رفته است. استفاده از چوب براي قايق سازي و كشتي سازي نيز در دوران هخامنشي بسيار جالب توجه بوده است ، پس از گسترش دين اسلام صنايع و هنرهاي چوبي در ايران تحت تاثير رهنمودهاي ديني قرار گرفته است ، بر همين اساس آثار هنرهاي چوبي زيادي ميتوان در مساجد و اماكن مقدسه نظير درب ، منبر، كنده كاري ها و شبكهبندي ها يافت.
صنايع مبلمان قديمي ترين بخش صنايع چوب جهان شمرده مي شود زيرا بشر از دير زماني بصورت نيمكت از آن استفاده مي كرده است ، در ايران اين صنعت از قدمت زيادي برخوردار نيست چون در گذشته در اغلب نقاط ايران نشستن بر روي قاليهاي زيبا و نفيس مرسوم بوده است و حتي تا اواخر دوره قاجار فقط در منازل معدودي از افراد سرشناس مبلهاي مخصوص پارچه اي به سبك دربار فرانسه وجود داشته كه اغلب از خارج واردمي شده است ولي پس از آن دوره با تغيير شيوه هاي زندگي مردم ، صنعت مبل سازي روبه ترقي گذاشته است و اكنون برخي از استادكارهاي ايراني قادر به خلق شاهكارهايي در اين زمينه مي باشند ، صنعت مبل سازي در حقيقت تلفيق هنر، علم و صنعت است بدين نحو كه با بكار بردن ماشين آلات و تجهيزات و خلاقيت و هنر محصولي ساخته مي شود كه زينت بخش منازل و دفاتر است.
وضعيت توليد مبلمان و مصنوعات چوبي در ايران
بر طبق گزارش مركز آمار ايران حدود 226 واحد توليد صنعتي مبلمان با اشتغال حدود 10 هزار نفر در كشور وجود دارد . همچنين بر اساس گزارشات اتحاديه دوردگران تعداد 46700 واحد رسمي در زمينه صنايع چوب مشغول فعاليت بوده كه تعداد 117 هزار نفر دراين كارگاهها مشغول فعاليت مي باشند . توان بالقوه بالاي اين تعداد واحد توليدي در جذب نيروي كار ، افزايش توليد و در نهايت توسعه صادرات ميتواند محرك بسيار خوبي جهت صنايع وابسته و مرتبط با آن نظير چوب بري ، نئوپان سازي ، چسب سازي ، توليد تخته فيبر ، روكش و تخته لايه ، يراق آلات سازي ،شيشه ، پارچهبافي و رنگ سازي باشد. به عبارت ساده تر توسعه توليد و صادرات مبلمان و مصنوعات چوبي مي تواند به عنوان موتور توسعه بخش عظيمي از صنايع كشور عمل نمايد . لازم به يادآوري است كه بخش مصنوعات چوبي آخرين مرحله كار در صنايع چوب است و پس از اين مرحله محصولات به دست مصرف كننده نهايي ميرسد به همين خاطر داراي ارزش افزوده بالايي بوده و اهميت زيادي را در بخش صادرات ميتواند داشته باشد . لازم بذكر است كه بر اساس مطالعات و مقالات ارائه شده در دومين اجلاس بين المللي جنگل و صنعت ، ارزش افزوده مصنوعات چوبي 30% برآورد شده است و چنانچه بخش صنايع مبلمان نيز به آن اضافه شود ارزش افزوده اين مجموعه توليدات به حدود 70 % خواهد رسيد كه رقمي قابل توجه است و اگر روند صادرات آن بهبود يابد تاثير بسزائي در افزايش توليد ناخالص داخلي كشور و درآمد ارزي خواهد داشت.
اگر توليد محصولات چوبي را به دو بخش فرايند هاي سرمايه بر و كاربر تقسيم نمائيم ميتوان چنين استدلال كرد كه با توجه به وضعيت كشورهاي پيشرفته تر در زمينه ساخت محصولاتي كه نياز به تكنولوژي بالا تر و سرمايه بر دارد اين كشورها از مزيت نسبي بيشتري برخوردارند و در مقابل هر چه به سمت محصولات كاربرتر كه نياز به مهارت فردي نيروي انساني دارد پيش ميرويم مزيت نسبي ساير كشورها از جمله ايران افزايش مي يابد كه اين مسئله در خصوص محصولات منبت كاري شده كه از ارزش افزوده بالاتري نيز برخوردارند قابل تامل تر است.
برخي از محصولات صنايع چوب كه در توليد مبلمان و مصنوعات چوبي كاربرد داشته از قبيل تخته خرده چوب ، تخته فيبر ، MDF ، روكش چوبي و تخته لايه توسط صنايع داخلي توليد ميگردند ، اين صنايع در سالهاي اخير با مشكلات زيادي درخصوص تامين مواد اوليه چوبي مواجه بوده اند زيرا از يك طرف امكان واردات مواد اوليه بدليل ديدگاههاي سازمان حفظ نباتات ميسر نبوده و از طرفي ميزان برداشت چوب از جنگل ها بدلايل حفاظتي كاهش يافته است ، عليرغم اين تنگناها اين صنايع در سالهاي اخير عمدتاً از رشد توليد قابل توجهي برخوردار بوده وتوانسته بخشي از نياز صنايع مبلمان و مصنوعات چوبي را تامين نمايد . جدول ذيل ميزان توليد تخته خرده چوب ، تخته فيبر سخت و MDF را در سالهاي اخير نشان مي دهد :
* توليد MDF از سال 1383 در كشور آغاز شده است .
تجارت جهاني مبلمان و مصنوعات چوبي و جايگاه ايران در آن
تنوع و پراكندگي مبلمان و مصنوعات چوبي موجب حجم بالاي مبادلات تجاري آن گرديده است . ارزش توليدات مبلمان و مصنوعات چوبي در جهان حدود 180 ميليارد دلار در سال 2000 برآورد شده است كه مقدار آن روبه افزايش است. همچنين رقمي بيش از 5/65 ميليارد دلار واردات در سال 1998 از سوي 72 كشور جهان به ثبت رسيده است ، ميزان واردات مبلمان و مصنوعات چوبي كشورهاي حوزه خليج فارس بيش از 500 ميليون دلار و كشورهاي آسياي ميانه و قفقاز بيش از 50 ميليون دلار در سال اعلام شده است ، اين حجم بالاي واردات به همراه تجارت كشورهاي ديگر بيانگر بازار بسيار عظيم مبلمان و مصنوعات چوبي در جهان است و چنانچه كشوري بتواند توليدات خود را با اين بازار بزرگ پيوند بزند ، تحولي بزرگ در بخش صنعت چوب خود بوجودآورده و منبع عظيمي از درآمد را به دور از حساسيت هاي تجاري كالاهاي استراتژيك همچون شكر ، گندم و.... عايد خود كرده است.
در اين زمينه لازم بذكر است كه كشور چين در سال 2002 حدود 3/5 ميليارد دلار مبلمان صادر كرده است و يا كشور مصر عليرغم فقر منابع جنگلي حدود 35 ميليون دلار درسال 2000 صادرات مبلمان داشته است . آمريكا در همان سال حدود 5/9 ميليارد دلار مبلمان وارد كرده است كه از اين مقدار 5/2 ميليارد دلار آن از كشور چين بوده است .
نگاهي به آمارهاي صادراتي مصنوعات چوبي ايران طي چند سال گذشته نشان از فراز و نشيبهايي داشته و هيچگاه نتوانسته حركت صعودي پيوسته اي داشته باشد و هنوز از جايگاه برجسته اي در ميان اقلام صادرات غيرنفتي كشور برخوردار نيست . جدول ذيل ميزان صادرات مصنوعات چوبي را طي ده سال اخير نشان ميدهد :
جدول فوق نشان ميدهد كه ميزان صادرات مصنوعات چوبي ايران تاسال76 سير صعودي داشته و پس از آن تنزل يافته است با بررسي كشورهاي مقصد اين كالاها ميتوان دريافت كه از زمان گشوده شدن بازار آسياي ميانه و قفقاز به روي كالاهاي ايراني سير صعودي صادرات مصنوعات چوبي نيز افزايش يافته است ليكن عدم توجه به مسائل استاندارد و كيفيت محصولات باعث شده كه پس از اندك زماني بازار اين كشورها نيز عكس العمل منفي نسبت به محصولات ايراني پيدا كند و اين عامل در كنار عواملي همچون رقابت منفي صادر كنندگان ايراني با يكديگ ر ، عدم ديد كافي آنها از آينده ، صدور محصولات بنجل و حضور قدرتمند رقبا يي چون تركيه ، ايتاليا و لهستان باعث كاهش حجم صادرات ايران به اين كشورها گرديده است . بيشترين صادرات مبلمان و مصنوعات چوبي ايران در سالهاي گذشته به كشورهاي آذربايجان ، ازبكستان ، ارمنستان ، قزاقستان ، تركمنستان ، افغانستان، كويت ، امارات متحده عربي ، عراق و آلمان بوده است .
در راستاي اجراي برنامه سوم توسعه و رفع موانع وارداتي مشاهده ميگردد كه ميزان واردات مبلمان و مصنوعات چوبي در كشور با رشد قابل توجهي افزايش يافته است جدول ذيل ميزان واردات مصنوعات چوبي را در سالهاي اخير نشان ميدهد :
لازم بذكر است كه كشورهاي فعال در زمينه صادرات مبلمان و مصنوعات چوبي، از جمله كشور تركيه ، با توجه به وضعيت بازار ايران ، كشور ما را بطور ويژه بعنوان بازار هدف در نظر داشته و در اين رابطه متاسفانه برخي از وارد كنندگان با اظهار قيمت هاي غير واقعي و اندك در گمركات كشور عملاً حمايت تعرفهاي اين كالا ( با حقوق ورودي 45% ) را بي اثر نموده اند. در اين خصوص لازم بذكر است كه قيمت اظهار شده در گمركات براي هر كيلو مبلمان درسال 1383 معادل 1 دلار به ازاي هركيلو ( واحد ارزش گذاري اعلام شده از سوي گمرك ايران ) بوده است كه بطور مثال اگر وزن يك صندلي حدود 5 كيلوگرم در نظر گرفته شود در آنصورت قيمت در نظر گرفته شده براي تعيين حقوق ورودي يك عدد صندلي 5 دلار و يا حدود 50000 ريال بوده است در حاليكه با اين مبلغ امكان توليد هيچ نوع صندلي در كشور وجود نداشته و با قيمت هاي جهاني نيز انطباق ندارد . ضروري است كه گمرك ايران در محاسبه قيمت پايه واردات مبلمان تجديد نظر نمايد .
مشكلات توليد و صادرات مبلمان و مصنوعات چوبي
مهمترين مشكلات توليد و صادرات مبلمان و مصنوعات چوبي بطور اختصار به قرار زير است :
1- تامين مواد اوليه با كيفيت : عموماً مواد اوليه داخلي از مشخصات فني استاندارد جهاني پيروي نمي كند در حالي كه يكي از عوامل در افزايش كيفيت محصول نهايي به وجود مواد اوليه مرغوب بستگي دارد كه در اين خصوص همه صنايع داخلي اهتمام لازم را مبذول نمي دارند . در خصوص مواد اوليه وارداتي در برخي اقلام همين شرايط حاكم مي باشد. لازم به ذكر است كه در جهت رفع اين مشكل حدود سه سال پيش از سوي وزارت صنايع و معادن واردات اوراق فشرده چوبي شامل نئوپان ؛ فيبر ، تخته لايه ، MDF مشمول الزامات فني واردات شده است همچنين در اواخر سال 1383 شوراي عالي استاندارد مصوب نمود كه توليد اوراق فشرده چوبي شامل نئوپان ، فيبر ، MDF ، تخته لايه و روكش چوبي مشمول اجراي استاندارد اجباري گردد اميد است با اجراي اين مصوبه بخشي ازاين مشكل مرتفع گردد.
2- فرسودگي و استهلاك ماشين آلات : عدم توجه به استهلاك تجهيزات در طي زمان بهره برداري و عدم توانايي مالي باعث فرسوده شدن تجهيزات در اين صنعت شده كه به نو به خود هزينه هاي نگهداري تجهيزات را افزايش داده و به كاهش كمي و كيفي محصولات منجر ميگردد.
3- عدم رعايت كيفيت مناسب محصولات چوبي : يكي از عوامل موفقيت هر محصول همگامي كيفيت آن با استانداردهاي متداول و مورد درخواست مشتريان است كه متاسفانه اين ويژگي در همه مصنوعات چوبي و مبلمان كشور وجود نداشته و توليد كنندگان بايستي به اين سمت حركت نمايند ، در اين راستا لازم است كه موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران بيش از گذشته در تدوين استانداردهاي مصنوعات چوبي و مبلمان اهتمام ورزيده و در اين زمينه اقدامات بيشتري را بعمل آورد.
4- عدم آموزش كافي كارگران صنايع مصنوعات چوبي : عليرغم وجود برخي استادكاران ماهر در زمينه توليد مبلمان و مصنوعات چوبي ، بطور عمومي سطح آگاهي و آموزش كارگران شاغل در اين زمينه كافي نبوده و بعضاً مشاهده ميگردد كه افرادي كه به لحاظ مهارتي از توانايي كافي برخوردارند به دليل عدم شناخت كافي در خصوص ويژگيهاي چوب و روشهاي توليد ضمن ايجاد ضايعات فراوان در حين توليد محصولاتي را توليد مي نمايند كه از كيفيت لازم برخوردار نيستند و يا پس از مدت كوتاهي ارزش خود را از دست ميدهند .
در خصوص مشكلات صادرات مبلمان و مصنوعات چوبي علاوه بر نكات فوق موارد اختصاصي ذيل نيز حائز اهميت مي باشد:
1- سوء استفاده از حربه قيمت پايين تر : در تمامي دنيا معمول است كه توليدكنندگان سعي در پيداكردن راههايي براي كاهش قيمت تمام شده با حفظ و حتي ارتقاء كيفيت محصولات دارند ليكن برخي از صادركنندگان ايراني به جاي صدور محصولات با كيفيت به قصد قبضه بازار و استفاده از مزيت پايين بودن قيمت محصولات ايراني در بازارهاي خارجي از محصولات بنجل با قيمت نازل به عنوان حربه نفوذ سريع در بازار و كسب سود بيشتر استفاده كردند كه عامل مهمي در بدنامي محصولات ايراني در برخي از كشورهاي خارجي و از دست دادن بازار شدند.
2- رقابت منفي صادركنندگان ايراني : در گذشته صادركنندگان ايراني مبلمان و مصنوعات چوبي به قصد خارج كردن رقباي هم وطن خود از قيمت فروش محصولات خود كاسته و علاوه بر كاهش سود خود بازار ساير مصنوعات چوب ايران را خراب نموده اند تشكل ها و اتحاديه هاي صادراتي در صورت حمايت لازم مي توانند جهت جلوگيري از اين اقدامات مخرب نقش قابل توجهي داشته باشند. سيستم صادرات جمعي به عنوان يك از راهكارها جهت استفاده بهينه از امكانات و بالابردن ضريب اطمينان و كم كردن ريسك صادراتي و همچنين كاهش هزينه هاي صادرات ميتواند بازوي موثري در توسعه صادرات باشد
3- ناآگاهي از بازارهاي هدف : عدم وجود سيستم كامل اطلاع رساني از بازارهاي هدف و ويژگيهاي آن يكي از علت هاي عدم موفقيت صادر كنندگان اين گروه محصولات به جهت كسب تجربه از طريق آزمون و خطا است كه عموماً وظيفه اطلاع رساني بر عهده سفارتخانههاي ايران در بازارهاي مورد نظر و همچينين متوليان امور صادرات است.
4- حضور قدرتمند رقبا : در بازار رقابتي مصنوعات چوبي هيچ محصولي بدون رعايت قوانين تجارت جهاني و حفظ كيفيت و قيمت مناسب و همچنين تبليغات صحيح قادر به ورود به عرصه رقابت نخواهد بود در زمينه مصنوعات چوبي رقباي قدرتمندي در بازارهاي جهاني وجود دارند كه رقابت با آنها مستلزم برنامه ريزي صحيح و بهبود كيفي محصولات است.
منابع و ماخذ
- ذوالقدر ، محمدرضا ، تحليل عملكرد صادرات مصنوعات چوبي ايران بر مبناي بازارهاي منطقه اي و جهان ، دومين اجلاس بين المللي جنگل و صنعت
- نيكنام ، معصومي ، فرح آبادي ، اسفندياري ، گزارش اوليه صنايع چوب ، سازمان آموزش فني و حرفه اي كشور | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
انواع چوبها
توسكا : Alnus
دو گونه توسکاي قشلاقي و ييلاقي به نام هاي علمي Subcordate Alnus و Glutionose Alnuse در ايران وجود دارد. نام هاي محلي توسکا، تسکا و توسهاست. چوب درون نامشخص، رنگ کرم مايل به قرمز، دواير ساليانه پهن با حدود نسبتامشخص و موجدار در مقطع عرضي و پره چوبي آجري شکل قرمز رنگ در مقطع شعاعي و دوک هايظريف (پره ها) در مقطع مماسي از خصوصيات ظاهري چوب است. چوبي نيمه سنگين تا سبک استکه به دليل پرداخت و رنگ پذيري شکاف خوري و ابزار خوري خوب در صنعت مبلمان مصرفدارد ولي کم دوام بوده که البته در آب دوام قابل توجهي دارد. بيشترين ميزان فروش رادر بازار چوب فروشان پس از راش را داراست که البته در حال حاضر مهمترين مورد مصرفآن طبق آمار موجود در کارخانجات تخته لايه سازي آن در برابر آب در ساختن بناهاي آبينيز مصرف ميشود. قيمت چوب توسکا به صورت الواري در سال بوده است. راش : Brich نام علمي اين چوب Fagus orientalis نام فارسي و بومي راش و مرس و نامانگليسي آن Beech است. از خواص ظاهري چوب راش درون نامشخص و به رنگ کرم مايل بهقرمز است. دواير ساليانه فشرده و در نتيجه در مقاطع طولي داراي خطوط کم و بيشمشخص ناشي از آن است. از بارزترين خصوصيات شايد بتوان به پره هاي چوبي در مقاطعطولي اشاره کرده که در مقطع شعاعي به پرمگس و در مقطع مماسي به دوک معروفند و اينپره ها به صورت لکه هاي قرمز ديده ميشود. چه بسا گاهي اين پرمگس هاي زيبا عيب محصوبميشوند چرا که به عقيده نجاران اين بخشهاي چوب پس از رنگ کاري سياه ميشوند. گونهراش چوبي نيمه سنگين و داراي بافتي همگن و تقريبا مقاوم در برابر حشرات و قارچهاست. گرده بينه هاي درجه 1 و 2 راش در ايران بيشتر به مصرف کارخانجات روکش و تخته لايهمي رسد و گرده بينه هاي درجه 3 پس از تبديل به الوار به بازار تهران (پل چوبي) روانه مي شوند. بنا به اطلاعات بازار ميزان تفاوت قيمت آن در 6 ماهه نخست در بازارتهران بوده است. به دليل بافت همگن و درجه سختي مناسب اين چوب بيشترين تقاضا رابراي خريد به منظور تهيه مبل در بازار دارد. همچنين به دليل قابليت آغشتگي با انواعمحلولهاي حفاظتي بيشترين گونه مصرفي در کارخانه هاي اشباع است. البته اخيرا گونههاي خارجي راش از طريق آذربايجان وارد ايران شده است که بنا به ادعاي مبل سازان وفرشندگان چوب کيفيت چوب راش ايراني را ندارد ولي به دليل ابعاد و رطوبت مناسب تختهها ميزان ضايعات کمتري، در امر فرآيند توليد دارد. ملچ چوبيبه رنگ قهواي مايل به قرمز است و گاهي اوقات رگه هاي سبز رنگي در آن ديده ميشود. چوبي درشت بافت، نيمه سخت و نيمه سنگين، نسبتا بادوام و در برابر ضربه بادوام ونسبت خمش مقاوم است. از اين چوب بيشتر در ساختمانهاي چوبي، ساخت مبلمان، روكش، قايقسازي، وسايل ورزشي، در و پنجيره و تخته لائي استفاده مي شود . افرا : Maple اين خانواده داراي گونه هاي مختلفي در ايران است از جمله ميتوان افراپلت، افرا شيردار و کيکم را نام برد. بزرگترين و فراوان ترين افراي ايران اپلت بانام علمي insigne Bosso و نام انگليسي Maple است. اين گونه چوب درون نامشخص، چوبسفيد مايل به کرم با درخشندگي کم و بيش صدفي دارد. دواير ساليانه به دليل فشردگيچوب تابستانه در مقطع عرضي کاملا مشخص و در مقطع مماسي نقوش مواج و در مقطع عرضينقوش رگه اي مانند ايجاد کرده است که پره هاي چوبي ظريف و قهوه اي رنگ و براق در دومقطع مختلف طولي به صورت لکه ها و دوک ها نمايان است. چوبي نيمه سنگين با پرداختآسان و هم کشيدگي کم باعث شده تا در صنعت مبلمان و روکش گيري جايگاه ويژه اي داشتهباشد. گردو چوبي ريز بافت، به رنگ خاكستري مايل به قهواي تيره وداراي نقوش زيبا و نسبتاً با دوام است. اين چوب نيمه سنگين و نيمه سخت و در مقابلفشار، خمش و كشش مقاوم است. از اين چوب بيشتر در كارهاي هنري و تزييني، تهيه روكش،خراطي ساخت مبلمان، ساخت الات موسيقي، قنداق تفنگ، مجسمه سازي، منبت كاري و معرقكاري استفاده مي شود. چنار چوبي به رنگ سفيد روشن تا قرمز مايلبه قهوه اي است كه لكه هاي قهوه اي صدفي دارد . چوبي است نيمه سخت وسنگين و با دوامكه از آن براي ساخت دربهاي اماكن متبركه، دسته ابزار، صندلي، غربال، صندوق استفادهمي شود. بلوط چوبي به رنگ قهوه اي روشن تا تيره، درشت بافت و بادوام است. اين چوب نسبتاً نيمه سخت و نيمه سنگين تا سنگين است و در برابر سايشمقاومت زيادي دارد و بهترين چوب براي پاركت، ساخت مبلمان تهيه روكش، تراورس را آهن،مدل سازي است. تبريزي اين چوب به رنگ سفيد تا كرم روشن است واغلب لكه هاي سياه رنگ و يا قهوه اي دارد. چوبي است نسبتاً نرم، سبك كه دوام زياديندارد و كار با آن آسان است. براي ساخت كاغذ سازي، كبريت سازي، جعبه سازي، ادواتكشاورزي از آن استفاده مي شود. ممرز چوبي ريز بافت به رنگ سفيد تاسفيد مايل به كرم و سخت و نيمه سنگين است . اين چوب در مقابل ضربه و سايش مقاومتدارد و در كاغذ سازي، تخته خرده چوب سازي، تخته فيبر، واگن سازي، دسته ابزار،چوبهاي تونلي از آن استفاده مي شود. كاج ايراني (روس) واژه چوب روسيدر بازار چوب ايران به هر نوع چوب سفيد رنگ وارداتي از روسيه تلقي ميشود و کاربردآن هم چندان تفاوتي نمي کند در حاليکه اين چوب سفيد خود شامل گونه هاي کاملا متفاوتچون نراد، نوئل و انواع کاجها مي شوند. همچنانکه گفته شد يکي از گونه هاي چوبيکه به چوب روسي معروف است Abies يا نراد است که نام رايج آن در دنيا Fir و Sapen است. اين چوب فاقد درون چوب مشخص و به رنگ سفيد مايل به قرمز، فاقد مجاري صمغي،راست تار، سبک، واکشيدگي و همکشيدگي کم، قابليت ترک خوردن کم هنگام خشک شدن، بسيارخوش کار، سنباده خوري خوب، ميخ خوري و پيچ خوري عالي هستند ولي با وجود تمام مزايابه راحتي در مقابل قارچها دچار مرض لکه آبي يا لکه قرمز ميشوند از استحکام آن ميکاهد. حشرات نيز علاقه زيادي به لانه گزيني و تخم گذاري در آن دارند و بايد توجهداشت که چوبها داراي رگه قرمز به هنگام خشک شدن کاملا تاب بر مي دارند. اين چوببه علت سبکي و ضريب الاستيته بالا از بهترين چوبها براي اسکلت ساختمان هاست. اليافبلند و خمير سفيد آن در کاغذسازي مصرف فراوان دارد. در ايران اين چوب غالبا درصنايع مبلمان استفاده مي شود. نراد چوبي به رنگ سفيد تا سفيد مايل بهكرم تا قهوه اي مايل به صورتي است، راست تار و داراي نقوش زيبايي است. چوبي استسبك، نرم و كم دوام كه كار با آن آسان است و در كارهاي ساختماني، قفسه سازي، بستهبندي از آن استفاده مي شود. ماهاگوني يا آكاژو آکاژوها به دو دستهآکاژوي آمريکايي و آفريقايي تقسيم ميشوند که اغلب آکاژوي آفريقايي در بازار ايرانيافت ميشود. نام علمي اين گونه Khaya inveeonsis و از خانواده Miliacea است. نامهاي محلي متفاوتي در کشورهاي مختلف آفريقا دارد. درون چوب قرمز رنگ و برون چوب نازکسفيد مايل به صورتي رنگ دارد. بافت يکدست و وجود پرمگسهاي درخشان و براق که باتغيير جهت نور درخشش متفاوتي دارند از ويژگيهاي شاخص اين چوب است. در مقطع شعاعينقوش نواري صدفي و در مقاطع مماسي نقوشي متنوع چون موجي، مجعد، جناغي دارد. يکي ازپرمصرف ترين چوب هاي دنيا براي تهيه روکش هاي قيمتي است. به دليل همکشيدگي وواکشيدگي کم در هنگام خشک شدن کمتر دچار عيب مي شود. ضربه پذيري خوب، پرداخت عالي،پيچ خوري و ميخ خوري بالا از خصوصيات بارز اين چوب است ولي رنگ پذيري و واکس خوريبايد همراه با بتونه کاري انجام شود. در تهيه روکش و مبلسازي بيشترين مصرف راداراست. به دليل ضربه پذيري و ضريب الاستيسيته بالا در تهيه قايق هاي بادباني وتفريحي مناسب است.لازم به ذکر است که چوبهاي ديگري نيز تحت عنوان آکاژو در بازارديده ميشوند که اسامي واقعي آنها سيپو، کيسپو و ساپلي است. آكونه (گابون) چوبي است به رنگ صورتي كم رنگ تا پر رنگ، سبك، نرم، ريزبافت و كمدوام كه به خوبي ورقه ورقه مي شود. براي تهيه كاغذ سازي، قايقهاي سبك، و غيره از آناستفاده مي شود. ساج (تيك) چوبي است به رنگ قهوه اي طلايي تا قهوه ايپنج پر رنگ با خطهاي سياه كه بسيار سنگين و با دوام است. اين چوب در صنعت كشتيسازي، صنايع ظريف به خصوص خاتم كاري، ساخت ابزار آزمايشگاهي، روكش گيري، قسمتهايبيروني و داخلي ساختمان موارد مصرف دارد. چوب آبنوس آبنوس درخت سياهرنگي است يا چگالي نسبتاً بالا و بسيار خوش بو. تنه داخلي چوب به رنگهاي مختلف زردسفيد تا قهوه اي و سياه ديده مي شود و انواع مختلف چوب ابنوس : ابنوس سياه، آبنوسمرمري يا مرمري آندامان، آبنوس كاكي . آبنوس به دليل سختي و استهكام بالا در اختوسايلي نظير انواع مبلمان، ميز و صندلي ، پيانو مورد استفاده قرار ميگيرد. چوب افراي سياه براي ساخت لوازمي هم چون خط كش و دكوراسيون بزرگاستفاده مي شود. چوب والسا - بالسا سبك ترين چوب تجاري است دارايسفتي و قابليت فرم دهي فراواني است. و به رنگهاي سفيد تا زرد روشن و قهوه اي ملايمديده مي شود. از چوب بالسا در ساخت قطعات صنعتي ظريف مانند: ديوار سازي داخل هواپيما، در ساخت ماكت ها ، و آثار هنري استفاده مي شود. زبان گنجشك (ون) چوبي است داراي مقاومت و سختي مناسب و داراي قابليت فرم پذيري مناسب. رنگ اين چوب عموماً زرد ملايم است كه براي ساخت كه براي ساخت قطعات چوبي مانند قابو فرم تابلو ها، عصا، راكت تنيس استفاده مي شود. چوبشمشاد چوب شمشاد به دليل تراكم بالاي آوند ها و ليفهاي آن داراي چگالي بالامي باشد. از اين چوب در كارهايي استفاده مانند خاتم كاري و و منبت كاري استفاده ميشود. چوب لاله درختي چوبي با بافتهاي نزديك و متراكم و به رنگزرد وجود دارد و به دليل كيفيت عالي در ساخت انواع مبلمان قيمتي، ظروف چوبي ، جعبهها ، اسباب بازي و غيره به كار مي رود. چوب كاج بلسان ( Balsam fir ) چوب كاج بلسان يا چوب نراد كه از خانواده كاج است و به رنگهاي سفيد،قهوهاي، و با رگه هاي صاف و ظريف ديده مي شود و به طور عمده براي خمير كاغذ و جعبه سازيمورد استفاده قرار مي گيرد. اما شيره و صمغ حاصل از اين درخت به عنوان چسب شفاف بهكار مي رود و در رنگهاي مختلف روغني از آن استفاده مي شود |
محققان موسسه علوم و فناوري مواد در ايتاليا قصد دارند براي توليد استخوان مصنوعي از چوب درختاني مانند بلوط قرمز و خيزران استفاده كنند.
محققان به منظور توليد مواد جديد براي ساخت استخوان مصنوعي قابل پيوند به بدن انسان به استفاده از چوب درختان روي آورده اند. طي شيوه اي كه به تازگي ارائه شده است محققان تصميم دارند از چوب بلوط قرمز، خيزران و سيپو در ساخت استخوانهاي مصنوعي استفاده كنند تا با كمك اين ماده طبيعي بتوان استخوانهايي با توانايي ترميمي بالاتر و ايمن تر از مواد كنوني توليد كرد.
دليل استفاده از چوب در اين تحقيقات نزديكي ساختار اين ماده با ساختار استخوان طبيعي است كه در زمان كنوني و با استفاده از تجهيزات موجود امكان بازسازي و شبيه سازي آن وجود ندارد. به منظور توليد استخوانهاي مصنوعي محققان چوبهاي بلوط قرمز، خيزران و سيپو را تا حدي كه تنها كربن خالص از آنها باقي بماند، در معرض حرارت قرار مي دهند.
در نهايت محققان قصد دارند اين استخوان را پس از آزمايش بر روي بدن حيوانات به بدن انسان پيوند بزنند. در حال حاضر تيتانيوم و آلياژهاي كرونيوم كبالت بهترين مواد براي توليد استخوانهاي مصنوعي به شمار مي روند در حالي كه محصولات تركيبي كلسيمي ترميم استخوان براي سالها است كه در اختيار متخصصان قرار گرفته است.
بر اساس گزارش گاردين، در حال حاضر تركيبهاي كربني در ميان طيف گسترده مواد و فناوري هايي قرار دارند كه توجه بسياري از محققان را به خود جلب كرده اند. سرمايه گذاري به منظور مطالعه بر روي ساختار چوبها براي ساخت استخوانهاي مصنوعي ترميم كننده استخوانهاي طبيعي از جمله نشانه هاي گرايش دانشمندان به استفاده از مواد كربني به شمار مي رود.
منبع : خبرگزاري مهر
محققان موسسه علوم و فناوري مواد در ايتاليا قصد دارند براي توليد استخوان مصنوعي از چوب درختاني مانند بلوط قرمز و خيزران استفاده كنند.
محققان به منظور توليد مواد جديد براي ساخت استخوان مصنوعي قابل پيوند به بدن انسان به استفاده از چوب درختان روي آورده اند. طي شيوه اي كه به تازگي ارائه شده است محققان تصميم دارند از چوب بلوط قرمز، خيزران و سيپو در ساخت استخوانهاي مصنوعي استفاده كنند تا با كمك اين ماده طبيعي بتوان استخوانهايي با توانايي ترميمي بالاتر و ايمن تر از مواد كنوني توليد كرد.
دليل استفاده از چوب در اين تحقيقات نزديكي ساختار اين ماده با ساختار استخوان طبيعي است كه در زمان كنوني و با استفاده از تجهيزات موجود امكان بازسازي و شبيه سازي آن وجود ندارد. به منظور توليد استخوانهاي مصنوعي محققان چوبهاي بلوط قرمز، خيزران و سيپو را تا حدي كه تنها كربن خالص از آنها باقي بماند، در معرض حرارت قرار مي دهند.
در نهايت محققان قصد دارند اين استخوان را پس از آزمايش بر روي بدن حيوانات به بدن انسان پيوند بزنند. در حال حاضر تيتانيوم و آلياژهاي كرونيوم كبالت بهترين مواد براي توليد استخوانهاي مصنوعي به شمار مي روند در حالي كه محصولات تركيبي كلسيمي ترميم استخوان براي سالها است كه در اختيار متخصصان قرار گرفته است.
بر اساس گزارش گاردين، در حال حاضر تركيبهاي كربني در ميان طيف گسترده مواد و فناوري هايي قرار دارند كه توجه بسياري از محققان را به خود جلب كرده اند. سرمايه گذاري به منظور مطالعه بر روي ساختار چوبها براي ساخت استخوانهاي مصنوعي ترميم كننده استخوانهاي طبيعي از جمله نشانه هاي گرايش دانشمندان به استفاده از مواد كربني به شمار مي رود.
منبع : خبرگزاري مهر
درخت مصنوعی ممکن است در مناطقی کاشته شود که میزان دی اکسید کربن ساخت بشر بالاست
مهندسان بریتانیایی می گویند ممکن است در طی 10 تا بیست سال آینده صد هزار"درخت مصنوعی" کاشته شود تا به تدابیری که در این کشور برای کاهش گاز دی اکسید کربن تولید شده توسط بشر در نظر گرفته شده است، کمک کند.
"موسسه مهندسان مکانیک" در بریتانیا گزارشی جدید منتشر کرده است که در آن سه گزینه ژئو مهندسی به عنوان پیشنهادهایی عملی برای کاهش میزان گاز کربنیک برجسته شده است. درخت های مصنوعی یکی از این سه گزینه بوده است.
تدوین کنندگان این گزارش می گویند که بدون کمک ژئو مهندسی، اجتناب کردن از خطرات گرمایش زمین غیرممکن خواهد بود.
آکادمی ملی علوم در بریتانیا ژئو مهندسی را گزینه هایی می داند که شامل طرح های بزرگ مهندسی محیط زیست می شود و هدف از به کارگیری آنها مقابله با تاثیراتی است که ناشی از تغییر ویژگی های شیمیایی جو بوده است.
"سلاحی کارگر بر همه چیز نیست"
دکتر تیم فاکس، که تدوین گزارش جدید موسسه مهندسان مکانیک را هدایت کرده است، گفت نباید به ژئو مهندسی به عنوان سلاحی کارگر بر هر قدرت مخرب نگاه کرد؛ سلاحی که می تواند به تنهایی بر گرمایش زمین غلبه کند.
او به بی بی سی گفت ژئو مهندسی باید توام با تلاش های دیگری که برای کاهش دی اکسید کربن و همچنین روش هایی که برای تطبیق با تاثیرات گرمایش زمین مطرح و به کار گرفته شده است، استفاده شود.
بنا به محاسبات بسیاری از دانشمندان حوزه آب و هوا جهان فقط چند دهه فرصت دارد تا میزان گازهای گلخانه ای خود را کاهش دهد.چند دهه دیگر میزان دی اکسید کربن موجود در اتمسفر به حدی افزایش یافته است که بالا رفتن دمای هوای کره زمین اجتناب ناپذیر شده است.
نویسندگان این گزارش می گویند نوع ژئو مهندسی که آنها پیشنهاد داده اند باید برای کوتاه مدت در نظر گرفته شود چون فقط باعث تاخیر در روند گرمایش زمین می شود اما در دراز مدت کاهش تولید گاز دی اکسید کربن حیاتی است.
آنها دو نوع ژئو مهندسی را تعریف می کنند.
نم ووفان، از دانشگاه ایست انگلیا (در شرق انگلستان)، می گوید: "اولین نوع تلاش دارد کره زمین را با منعکس کردن نور خورشید به نقطه ای دور از کره زمین، خنک کند. نوع دوم ژئو مهندسی می خواهد دی اکسید کربن را از اتمسفر حذف و در مکانی خاص انبار کند."
گروه مهندسان صدها گزینه مختلف را مطالعه کردند اما با توجه به فن آوری های فعلی، فقط سه گزینه را به عنوان ایدهایی قابل اجرا مطرح کرده اند.
عامل کلیدی در انتخاب این سه گزینه امکان اجرای آنها با استفاده از فن آوری های است که دی اکسید کربن منتشر شده از آنها محدود است و در واقع خود به مشکل اصلی اضافه نمی شود.
دکتر فاکس گفت: "در حال حاضر نمونه هایی از درخت های مصنوعی در دست ساخت است. طراحی درخت های مصنوعی به لحاظ اجزای سازنده آن بسیار پیشرفته است. خط تولید خودکاری که قرار است آنها را ارائه دهد نیز بسیار پیشرفته است. در مدت زمانی نسبتا کوتاه این درخت ها را می توان در شمار انبوه تولید و توزیع کرد."
این درخت ها بنا به این اصل کار می کند که دی اکسید کربن را با استفاده از فیلترهایی از هوا جذب کند. پس از آن دی اکسید کربن جذب شده از فیلترها جدا و انبار می شود.
دکتر فاکس گفت نمونه درخت مصنوعی هم اندازه یک کانتینر دریایی است و در مقایسه درختی هم قد و قواره خود در طبیعت قادر است هزاران بار بیشتر دی اکسید کربن از اتمسفر جذب کند.
روش دیگری که مورد توجه و علاقه گروه مهندسان مکانیک است نصب بیوراکتورهای نوری روی ساختمان هاست. برای اجرای این روش از محفظه های شفاف که حاوی جلبکند، استفاده می شود. جلبک ها در جریان فرایند فتوسنتز، دی اکسید کربن هوا را به خود جذب می کنند.
سومین گزینه، در ارتباط با کاهش تشعشات خورشیدی است. در این روش تشعشعات خورشید به فضا منعکس و بازگردانده می شود. این گزارش می گوید که ساده ترین روش برای این کار مجهز کردن ساختمان ها به پشت بام های منعکس کننده است.
تدوین کنندگان این گزارش تاکید دارند که هر سه گزینه به تحقیقات بیشتری نیاز دارد و از دولت بریتانیا خواسته اند تا برای تحلیل موثر بودن، خطرات و هزینه طرح های ژئو مهندسی 10 میلیون پوند اختصاص دهد.
منبع: خبرگزاری بی بی سی